Veilig in de bergen: wandelen, skiën en uitrusting

Inpaklijst zomer

Stevige wandelschoenen met een goed profiel zijn de belangrijkste investering; sportschoenen volstaan alleen op brede, vlakke paden. Trek kleding in lagen aan: een ademend shirt, een fleece of dun donsjasje en een lichte regenjas. Neem ook een muts en dunne handschoenen mee, want het kan op 1.800 meter flink koeler zijn dan in het dal. In de rugzak horen water, iets te eten, zonnebrand, een zonnebril, een pet en een klein EHBO-setje met pleisters voor blaren. Een opgeladen telefoon, een offline kaart of papieren kaart en een lichtgewicht regenhoes voor de rugzak maken het af. Wandelstokken helpen vooral bij lange afdalingen. Kinderen dragen liefst hun eigen kleine rugzakje.

Inpaklijst winter

Voor skiën of sneeuwwandelen draag je een waterafstotende, warme buitenlaag, daaronder een thermoshirt en een fleece. Katoen houdt vocht vast en koelt af, dus kies liever synthetisch of merinowol. Handschoenen of wanten (neem een reservepaar mee), een muts of buff, een skibril en zonnebrand voor het gezicht horen er altijd bij, ook als het bewolkt is. Een goedpassende skihelm is aan te raden voor elk kind en elke volwassene. Voor kinderen is een rugbescherming een prima extra. Neem in de rugzak een thermosfles, een snack, papieren zakdoekjes en een droog shirt voor kinderen mee. Wie van de piste af wandelt, heeft winterwandelschoenen en eventueel sneeuwspikes nodig. Huur je materiaal in het dorp, dan krijg je meestal ook advies over de juiste maat.

Weer, onweer en routekeuze

Kijk de avond ervoor en de ochtend zelf naar het bergweerbericht en plan de route zo dat je ruim voor de middag het hoogste punt bereikt. In de zomer ontstaan onweersbuien in de bergen vaak in de namiddag. Zie je donkere wolken opbouwen, keer dan om of daal direct af naar een hut of het dal. Bij onweer blijf je weg van kammen, toppen, losstaande bomen, kabels en metalen leuningen. Zoek een gebouw of ga laag op je rugzak zitten met je voeten bij elkaar. Kies de route naar de zwakste schakel in het gezelschap: let op lengte, hoogteverschil en de moeilijkheidsgraad op de bordjes en kaarten. Reken met kinderen ruim, plan rustpauzes en houd een uitwijkmogelijkheid zoals een bergbaan of hut achter de hand. Vertel je gastheer waar je naartoe gaat.

Noodnummers in de Alpen

In Oostenrijk bel je bij elke noodsituatie het Europese alarmnummer 112. Voor een ongeval in de bergen bestaat daarnaast het alpiene noodnummer 140 van de Bergrettung. Dat werkt vanaf een Oostenrijkse mobiele lijn zonder kengetal; met een buitenlandse simkaart werkt 112 altijd, ook als je op dat moment geen eigen netwerk hebt, zolang er een ander netwerk beschikbaar is. Ben je getuige van of betrokken bij een ongeval, blijf dan rustig en geef door: wie je bent, wat er is gebeurd, hoeveel gewonden er zijn en waar je precies bent. De locatie kun je vaak aflezen op een telefoon-app of aan paaltjes en bordjes langs de route. Het internationale alpiene noodsignaal is zes keer per minuut een geluids- of lichtsignaal, dan een minuut pauze, en opnieuw. Blijf bij de gewonde en houd hem warm tot hulp arriveert.

Lawinegevaar en off-piste

Buiten de gemarkeerde pistes is het lawinegevaar echt, ook vlak naast de piste. Het officiële lawinebericht voor Tirol vind je op avalanche.report; dat geeft dagelijks een gevarenniveau op een schaal van 1 tot 5 en beschrijft de kritieke hellingen. Lees het voordat je vertrekt, en blijf bij hogere niveaus uit steil terrein. Off-piste skiën hoort alleen bij wie een lawinepieper, schep en sonde bij zich heeft, daarmee kan omgaan en liefst met een ervaren berggids gaat. Sneeuwwandelaars en rodelaars moeten ook op de route letten. Respecteer afgesloten pistes, borden en waarschuwingen: ze staan er om een reden. Voor gezinnen met kinderen is de eenvoudige regel: blijf op de gemarkeerde, bewaakte pistes of gebaande winterwandelpaden.

Pistenregels en helm voor kinderen

Op de piste gelden de internationale FIS-regels. De kern: houd rekening met anderen, beheers je snelheid en route, kies je lijn zo dat je de skiër voor je niet in gevaar brengt, en haal in met voldoende ruimte. Stop niet op onoverzichtelijke plekken, kijk bij het starten of oversteken goed om je heen en volg borden en markeringen. Bij een ongeval ben je verplicht te helpen en je gegevens uit te wisselen. Een helmplicht voor kinderen verschilt per Oostenrijkse deelstaat. Voor zover bekend bestaat er in Tirol geen wettelijke helmplicht, anders dan in meerdere andere deelstaten, maar een helm wordt sterk aanbevolen. Regels kunnen veranderen en skischolen stellen soms eigen eisen, dus informeer vooraf. Een helm voor elk kind is hoe dan ook verstandig.

Koeien op de alm en honden

In de zomer grazen koeien en kalveren vrij op de alpenweiden en vaak ook langs wandelpaden. Ze zijn meestal rustig, maar moederkoeien beschermen hun kalf en kunnen onverwacht reageren. Blijf op het pad, houd zoveel mogelijk afstand, loop rustig en met kinderen aan de hand. Ga niet tussen koe en kalf in, aai de dieren niet en voer ze niet. Versperren dieren het pad, loop dan met een grote boog om ze heen. Draai ze niet de rug toe en ren niet weg. Honden horen aan de lijn, maar bij een aanval kun je ze beter loslaten zodat ze zelf kunnen vluchten, en jij ook. Laat een hond nooit achter een koe aan lopen. Sluit hekken weer achter je zoals je ze aantrof.

Zon, hoogte en verzekering

In de bergen is de uv-straling sterker dan in het dal, en sneeuw weerkaatst veel licht. Smeer zonnebrand met hoge factor op, ook bij bewolking, en draag een pet of muts en een zonnebril of skibril. Drink genoeg, ook als het koud is. Hoogteverschillen zoals in de Wildschönau zijn voor de meeste mensen goed te doen; krijg je toch hoofdpijn, misselijkheid of duizeligheid, rust dan of daal af. Neem een Europese ziekteverzekeringskaart (EHIC) mee en controleer je reisverzekering. Een bergredding of helikoptervlucht kan kosten met zich meebrengen die niet altijd gedekt worden door de basisverzekering. Check of wintersport en wandelen op hoogte in je polis zijn opgenomen en vraag bij je verzekeraar naar de voorwaarden.

Veelgestelde vragen